Biocompatibiliteit

Biocompatibiliteit is de mate waarin een materiaal zijn beoogde functie vervult in contact met levend weefsel, zonder een schadelijke lokale of systemische biologische reactie op te wekken. Het is geen eigenschap die een materiaal simpelweg „heeft"; het is een relatie tussen een specifiek materiaal, een specifiek type en duur van contact, en het betrokken weefsel. Dezelfde kunststof kan volkomen geschikt zijn voor een instrument met kortdurend oppervlaktecontact en ongeschikt voor een langdurig implantaat, omdat de vraag altijd contactspecifiek is.

In de praktijk

In de haartransplantatiesector speelt biocompatibiliteit een rol bij de onderdelen die hoofdhuid, grafts of infiltratievloeistof raken: punchtips, implanternaalden, mesjesranden en de kunststoffen van spuiten en een canule. Het begrip omvat verschillende deelvragen die op een specificatieblad vaak onder één woord samenkomen: of het materiaal weefsel irriteert of sensibiliseert, of het deeltjes afgeeft, en of verwerkingsresten op het oppervlak achterblijven. Dat laatste punt verbindt biocompatibiliteit met sterilisatie — een ethyleenoxidecyclus kan bijvoorbeeld resten achterlaten die vóór gebruik moeten zijn vervlogen.

Wat dit betekent voor de inkoper

Biocompatibiliteit wordt beoordeeld via een erkend kader van gestandaardiseerde materiaaltesten, doorgaans aangeduid met de ISO 10993-reeks; een leverancier die in die termen kan spreken, beschrijft een gecontroleerde materiaalkeuze in plaats van „medical grade" als slogan te gebruiken. De praktische inkoopstap is vragen naar het basismateriaal en de precieze kwaliteitsgraad, en dat antwoord vast te leggen — „chirurgisch roestvast staal" zonder graadaanduiding is geen specificatie. Bij goederenontvangst is biocompatibiliteit vooral een kwestie van traceerbaarheid: controleer of de geleverde materiaalomschrijving overeenkomt met de offerte, leg het lotnummer vast, en lees de gebruiksaanwijzing na op materiaalbeperkingen. Bewaar items tot gebruik afgesloten binnen hun steriele barrière, weg van oplosmiddelen of verontreinigingen die op een weefselcontactvlak kunnen neerslaan.